مقدمه‌ای بر جغرافیای جهانگردی ایران

دربارهٔ کتاب

آیا تاکنون اندیشیده‌اید که چرا کشوری با تمدنی کهن و جاذبه‌های طبیعی فراوان، سهمی ناچیز در صنعت گردشگری جهانی دارد؟ چه عواملی باعث شده‌اند که ایران باوجود پتانسیل‌های بی‌نظیر، نتواند جایگاه شایسته‌ای در این صنعت به دست آورد؟ ایران، سرزمینی با تاریخی پرفرازونشیب و فرهنگی غنی، همواره در مرکز توجه جهانگردان و محققان بوده است. باوجود تجربۀ بیش از ۱۲۰۰ جنگ و تغییرات متعدد در مرزهای سیاسی، این کشور همچنان ویژگی‌های فرهنگی خود را حفظ کرده و به‌عنوان یکی از مقاصد منحصربه‌فرد جهان محسوب می‌شود. با این حال، سهم ایران از گردشگری جهانی کمتر از ۰٫۲ درصد است و در رتبۀ هشتادم جهان قرار دارد. این آمار نشان‌دهندۀ ضرورت بررسی عمیق‌تر عوامل مؤثر بر عرضه و تقاضای گردشگری در ایران و شناسایی چالش‌ها و فرصت‌های پیش روست که در این کتاب، به‌شکل کارشناسانه‌ای به آنها پرداخته شده است.
با توجه به اهمیت روزافزون صنعت جهانگردی در اقتصاد جهانی و نیاز به تربیت نیروی انسانی متخصص، مراکز آموزشی متعددی در این حوزه تأسیس شده‌اند. در این میان، جغرافیدانان به‌عنوان پیشگامان آموزش و پژوهش، نقش بسزایی ایفا کرده‌اند و درس جغرافیای جهانگردی به جزء لاینفک برنامه‌های آموزشی در تمامی سطوح، از دوره‌های مهارتی تا دانشگاهی، تبدیل شده است. در ایران نیز، این روند مورد توجه قرار گرفته و جغرافیدانان سهم انکارناپذیری در آموزش علم جهانگردی داشته‌اند. کتاب مقدمه‌ای بر جغرافیای جهانگردی ایران، نوشتۀ دکتر اسماعیل قادری، با هدف آموزش کارآمد نیروهای متخصص تدوین شده است. این کتاب، خواننده را با نقش منابع جغرافیایی طبیعی و فرهنگی، به‌عنوان بستر مطالعات و برنامه‌ریزی توسعۀ جهانگردی، آشنا می‌کند و به بررسی عوامل مؤثر بر فرآیند الگوی فضایی جریان‌های جهانگردی و روند تحول این الگوها و مقصدهای مهم ایران می‌پردازد.
این کتاب در ۴ فصل به بررسی جامع ابعاد مختلف جغرافیای گردشگری ایران می‌پردازد. فصل نخست، نقش پدیده‌ها و منابع جغرافیایی در صنعت جهانگردی ایران را مورد تحلیل قرار داده و به موقعیت جغرافیایی، ناهمواری‌ها، مناطق ساحلی، بیابان‌ها، آب و هوا، منابع آبی و پوشش گیاهی کشور می‌پردازد. در فصل دوم، ویژگی‌های جغرافیای فرهنگی ایران بررسی می‌شود که شامل عواملی نظیر زبان، لباس، خوراک، صنایع دستی، سبک‌های معماری و تأثیر دین و مذهب بر گردشگری است. فصل سوم به تقاضای گردشگری در ایران اختصاص دارد و الگوهای فضایی جریان‌های گردشگری ورودی، خروجی و داخلی را تحلیل می‌کند. درنهایت، فصل چهارم به مقصدهای جهانگردی ایران می‌پردازد و مقاصد کوهستانی، بیابانی، ساحلی، جزیره‌ای، میراثی و زیارتی کشور را معرفی می‌کند.
باید تأکید کنیم که این کتاب، به‌عنوان منبعی معتبر برای علاقه‌مندان به حوزۀگردشگری و جغرافیا، به‌ویژه دانشجویان و پژوهشگران این رشته‌ها، تدوین شده است. این کتاب همچنین منبعی برای آزمون‌های جامع راهنمایان ایرانگردی و جهانگردی سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری است. ضمن اینکه با ارائۀ تحلیلی جامع از منابع طبیعی و فرهنگی ایران، این کتاب برای برنامه‌ریزان و مدیران صنعت گردشگری نیز مفید است. علاوه بر اینها، علاقه‌مندان به شناخت عمیق‌تر جاذبه‌های متنوع کشورمان می‌توانند از محتوای غنی این کتاب بهره‌مند شوند.