مبانی اقتصاد توریسم

دربارهٔ کتاب

امروزه گردشگری یکی از بزرگ ترین بخشهای اقتصادی در بسیاری از کشورها به شمار می رود. گردشگری برای ایران که وابستگی شدیدی به درآمدهای نفتی دارد می تواند به عنوان راهی برای رهایی از وابستگی به درآمدهای نفتی و خروج از اقتصاد تک محصولی باشد. در حال حاضر گردشگری به عنوان یکی از بزرگترین و متنوع ترین صنایع دنیا مطرح می‌باشد و رشد سریع آن تغییرات اجتماعی/ اقتصادی و محیطی فراوانی را به دنبال داشته است و به همین دلیل نیز به یک حوزه مهم مطالعاتی بین پژوهشگران مبدل شده است.
از نظر اقتصادی گردشگری بین المللی بیشترین عایدی را ایجاد می کند .گردشگری نقش مهمی در ترغیب سرمایه گذاری در زیرساختها/ ایجاد درآمد برای دولت و اشتغال زایی مستقیم و غیر مستقیم در سراسر دنیا داشته است. درآمـد ارزی حـاصل از صنعت مـذکـور روز بـه روز افـزایش می یابد، گردشگری به عنوان یکی ازسریعترین بخشهای اقتصادی درحال رشد است.
کشورهای پیشرو در این بعداز فعالیتهای اقتصادی سالانه سهم عمده ای ازدرآمدهای ناشی از ورود گردشگران را به خود اختصاص می دهند. درواقع نه تنها گردشگری بزرگ ترین صنعت دنیاست بلکه روزبه روز نیزدرحال رشداست به گونه ای که سازمان جهانی گردشگری پیش بینی می کند که درسال 2020 تعداد گردشگران به 5/1 میلیارد نفر خواهد رسید. کشورایران جزو ده کشور اول جهان از لحاظ جاذبه های گردشگری و جزو پنج کشور اول جهان از نظر تنوع گردشگری استکشور ما به لحاظ تنوع آب و هوایی از یک سو و وجود آثار و مکان های تاریخی و فرهنگی منحصر به فرد از سوی دیگر، یکی از چند کشور انگشت شمار جهان است که تاکنون از ظرفیت های بالقوه خود در این زمینه به نحو مطلوبی استفاده نکرده است. بررسی وضعیت صنعت گردشگری در ایران و ملاحظة ارقام درآمدی ارزی حاصل از آن، حاکی از این است که به رغم این واقعیت که ایران یکی از ده کشور مهم جهان از حیث آثار تاریخی و باستانی است کمتر از یک هزارم درآمد جهانی حاصل از گردشگری را نصیب خود کرده است. حال آن که با توجه به اتکای بیش از حد اقتصاد ایران به صادرات نفت خام و آسیب پذیری فراوان آن در اثر وابستگی شدید آن به نفت و سایر شوک های اقتصادی و غیراقتصادی، توسعة صنعت گردشگری تا حد زیادی می تواند این آسیب پذیری را بکاهد و سیاست گذاران اقتصادی را نیز در فائق آمدن بر مشکلات جاری، از قبیل کمبود درآمدهای ارزی، پایین بودن سطح درآمد جامعه، پایین بودن صادرات غیرنفتی و مشکل بیکاری، کمک کند.
در کشور ما در حوزه مطالعات نظری مربوط به صنعت گردشگری به جز تعداد انگشت‏ شماری از متون ترجمه شده کار در خور توجهی منتشر نشده است. مؤلف این سطور در سال 86 کتابی تحت عنوان اقتصاد توریسم منتشر کرد که در مقطع فوق لیسانس رشته مدیریت گردشگری و برنامه ریزی توریسم تدریس می شود از آن جایی که مطالب آن کتاب فراتر از سطخ لیسانس بود و برای دانشجویان لیسانس نیز کتابی تألیفی مناسبی وجود نداشت تصمیم گرفته شد مطالب کتاب مذکور به زبان ساده تری برای دانشجویان لیسانس باز نویسی شود. کتاب حاضر حاصل کوشش مذکور است که نه فقط برای دانشجویان لیسانس(خصوصا رشته میریت گردشگری) بلکه برای دانشجویان فوق لیسانس رشته های برنامه ریزی توریسم و مدیریت گردشگری که سطخ ریاضیات آن ها عالی نیست قابل استفاده است. دارد. کتاب حاضر اولین کتابی است که به زبان فارسی در حوزه مباحث نظری اقتصاد گردشگری در سطح لیسانس به رشته تحریر در آمده است.
مطالب این کتاب در شش فصل تنظیم شده است:
فصل اول مربوط به کلیات اقتصاد گردشگری است و در آن مفاهیم اساسی، کنشگران صنعت گردشگری و منابع و محدودیت های آن و ادبیات مربوط به اقتصاد گردشگری بررسی شده است.
فصل دوم در باره نظریه تقاضای گردشگری به عنوان مجموعه محصولاتی مجزا از هم بررسی شده و عوامل مؤثر بر تقاضای گردشگری، کشش ها و تقاضای بازار بررسی شده است.
فصل سوم در واقع مقدمه ای است در باره نظریه عرضه گردشگری که در عوامل مؤثر بر تئوری عرضه گردشگری از قبیل اهداف و ساختار بازار های گردشگری بررسی شده است.
فصل چهارم تئوری عرضه گردشگری به عنوان یک محصول منفرد بررسی شده و کاربرد تئوری عرضه برای انواع بنگاه های گردشگری مورد تجزیه و تحلیل واقع شده است.
فصل پنجم مربوط به عرضه گردشگری به عنوان یک محصول مرکب است و در آن رفتار بنگاه‏های عرضه کننده تور به عنوان یک مدل نوین برای مطالعه این گونه بنگاه ها مورد بررسی واقع شده است.
در فصل ششم تعادل در بازار گردشگری و عوامل مؤثر بر آن بررسی واقع شده است.