روش‌شناسی انجام پژوهش در مطالعات محیط‌ زیست شهری

دربارهٔ کتاب

به دنیای پژوهش در محیط زیست شهری خوش آمدید! این کتاب، یک نقطۀ شروع جذاب برای انجام پژوهش‌های پیشرفته در این حوزه است. با کاوش در روش‌های نوین و مدل‌های پیچیده، این اثر به شما کمک می‌کند تا به چالش‌ها و امکانات فراوان محیط زیست شهری نگاهی دقیق‌تری بیندازید. آیا آمادۀ بررسی دقیق موضوعاتی همچون پایداری محیطی، نظارت و تحلیل داده‌ها هستید؟ این کتاب یک راهنمای کاربردی و دقیق برای هر کسی است که علاقه‌مند به علم محیط زیست و شهرسازی است.
طی نیم قرن اخیر، همزمان با رشد سریع جمعیت و شهرنشینی، محیط‌زیست شهرها دستخوش تحولات اساسی شده است، به گونه‌ای كه به‌طور گسترده‌ای شاهد بحران‌های مختلفی اعم از تخریب روزافزون منابع طبیعی، تغییرات وسیع آب و هوایی، كاهش قابل‌توجه ذخایر فسیلی، جنگل‌زدایی گسترده، رشد انواع آلودگی‌ها، سیلاب‌های بی‌سابقه، افزایش حجم بیابان‌ها، خشكسالی‌های گسترده، بارگذاری‌های بیش‌ازحد بر روی زمین و نظیر این‌ها هستیم. این روند، نه‌تنها رشد ناپایداری‌ها را به دنبال داشته است، بلكه حیات نسل كنونی را نیز به‌طور گسترده‌ای، به مخاطره انداخته است. حتی برگزاری نشست‌های مختلف بین‌المللی و تلاش‌های سازمان‌های جهانی در انجام طرح‌های زیست‌محیطی نیز نتوانسته‌اند در كاهش روند نابسامانی‌ها، كارآمد و مؤثر واقع شوند. در چنین فضای آشفته‌ای، بهره‌گیری از روش‌شناسی علمی در اجرای طرح‌ها و پروژه‌های زیست‌محیطی، بیش‌ازپیش، الزامی به نظر می‌رسد؛ چراكه با تداوم روند كنونی، منابع محیطی موجود نیز طی چند دهه آینده به اتمام رسیده و حیات بشر نیز رو به نابودی خواهد رفت. بدین منظور، در كتاب حاضر، تلاش شده است تا پژوهشگران مطالعات زیست‌محیطی و علوم جغرافیایی را با روش‌های مختلف پژوهش آشنا ساخته و از این طریق، در حفظ منابع محیطی، مؤثر واقع شد.
این کتاب شامل پنج فصل کلی و چندین و چند بخش جزئی است. در فصل ابتدایی کتاب، مفاهیم، دیدگاه‌های نظری و مسائل عمومی محیط‌زیست شهری مورد بررسی قرار گرفته است. در فصل دوم، نحوه انتخاب موضوع و محدوده موردمطالعه، روش‌های نمونه‌برداری، تبیین مسئله پژوهش، و ویژگی‌های طراحی سؤالات و فرضیات پژوهش بررسی شده‌اند. در فصل سوم، روش‌های مختلف پژوهش و گردآوری داده‌ها مطرح شده است. در این فصل، انواع روش‌های كمّی و كیفی، همچنین روش‌های جمع‌آوری داده‌ها، اعم از كتابخانه‌ای و میدانی، و تكنیك‌های گوناگون گردآوری اطلاعات مورد بررسی قرار گرفته است. در فصل چهارم، پس از بررسی انواع روش‌های تجزیه و تحلیل داده‌ها، اعم از روش‌های كمّی (فضایی و آماری)، كیفی (اعم از پیمایش، فراتحلیل، فوكوس گروپ، و نظیر این‌ها) و تركیبی، به معرفی مدل‌ها و تكنیك‌های تجزیه و تحلیل اطلاعات نیز پرداخته شده است. نهایتاً در فصل پنجم، روش‌های تنظیم و تدوین گزارش پژوهش در پنج بخش مقدمات، فهرست‌ها، متن پژوهش، كتابنامه و پیوست‌ها ارائه شده است.
مخاطبان این کتاب خیل عظیمی از طیف‌های مختلف را در بر می‌گیرد، شامل پژوهشگران، دانشجویان، اساتید، و علاقمندان به مطالعات محیط زیست شهری که علاقه‌مند به بهبود شهرها و محیط زیست آن‌ها از طریق روش‌های پژوهشی مدرن و پیشرفته هستند. این کتاب برای هر کسی که به‌دنبال یادگیری و بهره‌مندی از ابزارها، روش‌ها و مدل‌های پیشرفته در انجام پژوهش‌های محیط زیست شهری است، مناسب است.